Η οστεοπόρωση αποδυναμώνει σιγά-σιγά τα οστά σας, μέχρι που μια πτώση ή μια καθημερινή κίνηση να προκαλέσει κάταγμα. Για τα άτομα με σοβαρή οστεοπόρωση ή με ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο κατάγματος, η αναδόμηση των οστών είναι εξίσου σημαντική με την επιβράδυνση της οστικής απώλειας. Η τεριπαρατίδη (εμπορική ονομασία: Forsteo) είναι ένα από τα φάρμακα που μπορούν να επιτύχουν αυτόν τον στόχο, διεγείροντας τον σχηματισμό νέου οστού. Ωστόσο, επειδή η τεριπαρατίδη επηρεάζει επίσης το μεταβολισμό του ασβεστίου, αυτό το φάρμακο μπορεί να προκαλέσει διάφορες ανεπιθύμητες ενέργειες, που κυμαίνονται από προσωρινή ζάλη έως αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στο αίμα.
Τι είναι η τεριπαρατίδη (Forsteo);
Η τεριπαρατίδη είναι μια συνθετική εκδοχή των πρώτων 34 αμινοξέων της ανθρώπινης παραθυρεοειδικής ορμόνης (PTH). Ανήκει στην κατηγορία των αναβολικών (οστεοποιητικών) φαρμάκων.
Η τεριπαρατίδη (Forsteo) συνταγογραφείται σε άτομα με οστεοπόρωση που διατρέχουν υψηλό ή πολύ υψηλό κίνδυνο κατάγματος, συμπεριλαμβανομένων των μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών με οστεοπόρωση, των ανδρών με πρωτοπαθή ή υπογοναδική οστεοπόρωση, καθώς και ανδρών και γυναικών με οστεοπόρωση που σχετίζεται με παρατεταμένη συστηματική αγωγή με γλυκοκορτικοειδή.
Η τεριπαρατίδη είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στη μείωση των οστεοπορωτικών καταγμάτων, ιδίως των σπονδυλικών (σπονδυλικών στήλης) καταγμάτων. Σε μια μεγάλη κλινική δοκιμή, το φάρμακο αυτό μείωσε τον κίνδυνο νέων σπονδυλικών καταγμάτων κατά περίπου 65% και των μη σπονδυλικών καταγμάτων κατά περίπου 62% σε σύγκριση με το εικονικό φάρμακο. Ωστόσο, δεν έχει αποδειχθεί ότι η τεριπαρατίδη μειώνει σημαντικά τα κατάγματα του ισχίου.
Το φάρμακο τεριπαρατίδη (Forsteo) χορηγείται συνήθως με υποδόρια ένεση μία φορά την ημέρα σε δόση 20 μικρογραμμαρίων. Η θεραπεία περιορίζεται γενικά σε δύο έτη κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου.
Πώς δρα το φάρμακο τεριπαρατίδη (Forsteo);
Η τεριπαρατίδη ενεργοποιεί έναν υποδοχέα που ονομάζεται υποδοχέας PTH1 στα οστικά κύτταρα. Ο σημαντικός παράγοντας είναι η συχνότητα χορήγησης του φαρμάκου. Όταν η τεριπαρατίδη χορηγείται σε σύντομες, διαλείπουσες δόσεις, διεγείρει τη δραστηριότητα των οστεοβλαστών και προκαλεί καθαρή αύξηση της οστικής ανάπτυξης.
Τα οστεοβλάστες είναι κύτταρα υπεύθυνα για τη δημιουργία νέου οστού. Οι επαναλαμβανόμενες ημερήσιες δόσεις τεριπαρατίδης αυξάνουν τη δραστηριότητα των οστεοβλαστών, τον οστικό σχηματισμό και την οστική πυκνότητα. Η τεριπαρατίδη επηρεάζει επίσης τη διαχείριση του ασβεστίου, αυξάνοντας έμμεσα τη διαθεσιμότητα ασβεστίου στο έντερο μέσω του μεταβολισμού της βιταμίνης D και μειώνοντας την απώλεια ασβεστίου μέσω των ούρων.
Παρενέργειες του φαρμάκου τεριπαρατίδη (Forsteo)
Οι παρενέργειες της τεριπαρατίδης (Forsteo) περιλαμβάνουν:
- Πόνος, συμπεριλαμβανομένου του πόνου στα χέρια ή στα πόδια
- Πόνος στις αρθρώσεις
- Ναυτία
- Ζάλη
- Πονοκέφαλος
- Κράμπες στα πόδια
- Αίσθημα αδυναμίας ή κόπωσης
- Παροδική υπερασβεστιαιμία
- Αυξημένα επίπεδα ασβεστίου στα ούρα
- Αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος
- Ορθοστατική υπόταση
- Συγκοπή ή λιποθυμία
- Γαστρεντερικά συμπτώματα, όπως δυσκοιλιότητα, διάρροια, δυσπεψία και έμετος
- Αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης
- Επιδείνωση των νεφρικών λίθων σε ευαίσθητα άτομα
- Αντιδράσεις υπερευαισθησίας (σπάνιες)
- Πιθανή αλληλεπίδραση με τη διγοξίνη λόγω παροδικής αύξησης του ασβεστίου στο αίμα.
Στη συνέχεια, εξηγούμε τις ανεπιθύμητες ενέργειες και σας καθοδηγούμε σχετικά με τον τρόπο αποφυγής ή μείωσής τους.
1. Πόνος και αρθραλγία
Ο πόνος είναι η πιο συχνά αναφερόμενη ανεπιθύμητη ενέργεια της τεριπαρατίδης, η οποία εμφανίζεται στο 10-20% των ατόμων που λαμβάνουν αυτό το φάρμακο.
Οι ερευνητές δεν έχουν κατανοήσει πλήρως τον βιολογικό μηχανισμό που ευθύνεται για τον γενικευμένο πόνο ή την αρθραλγία. Ο πόνος ενδέχεται να αντανακλά αλλαγές στην αναδιαμόρφωση των οστών, στη μυϊκή δραστηριότητα ή στην υποκείμενη οστεοπόρωση, παρά να αποτελεί άμεση τοξική επίδραση της τεριπαρατίδης.
Μπορείτε να μειώσετε τη δυσφορία ή τον πόνο ακολουθώντας τη συνταγογραφημένη δόση αντί να λαμβάνετε επιπλέον δόσεις και διατηρώντας κατάλληλη σωματική δραστηριότητα. Εάν ο πόνος γίνει επίμονος ή έντονος, ενημερώστε τον γιατρό σας. Ο γιατρός θα καθορίσει εάν ο πόνος σχετίζεται με το φάρμακο ή αν υποδηλώνει νέο κάταγμα ή άλλο μυοσκελετικό πρόβλημα.
2. Ναυτία
Η ναυτία είναι μια συχνή γαστρεντερική αντίδραση, η οποία εμφανίζεται σε περίπου 9% των ατόμων που λαμβάνουν το φάρμακο Forsteo (τεριπαρατίδη).
Η τεριπαρατίδη μπορεί να επηρεάσει το μεταβολισμό του ασβεστίου και τις αυτόνομες αντιδράσεις, και αυτές οι επιδράσεις ενδέχεται να συμβάλλουν στην πρόκληση ναυτίας.
Μπορείτε να μειώσετε τη ναυτία πίνοντας επαρκή ποσότητα νερού και καταναλώνοντας μικρά, τακτικά γεύματα. Εάν η ναυτία γίνει επίμονη, προκαλέσει έμετο ή επηρεάσει τη διατροφή και την ενυδάτωσή σας, επικοινωνήστε με τον γιατρό σας αντί να διακόψετε τη θεραπεία από μόνοι σας.
3. Ζάλη και πονοκέφαλος
Περίπου το 7% των ατόμων που λαμβάνουν τη φαρμακευτική αγωγή με τεριπαρατίδη εμφανίζουν ζάλη ή πονοκέφαλο.
Η ζάλη μπορεί να οφείλεται εν μέρει στις προσωρινές επιδράσεις της τεριπαρατίδης στην αρτηριακή πίεση, ιδίως μετά την ένεση. Η τεριπαρατίδη μπορεί να προκαλέσει παροδική ορθοστατική υπόταση, πράγμα που σημαίνει ότι η αρτηριακή πίεση μπορεί να πέσει όταν σηκώνεστε όρθιοι.
Μπορείτε να μειώσετε τον κίνδυνο πτώσεων λαμβάνοντας τις πρώτες δόσεις σε ένα χώρο όπου μπορείτε να καθίσετε ή να ξαπλώσετε σε περίπτωση που αισθανθείτε ζάλη. Σηκωθείτε αργά από μια καρέκλα ή το κρεβάτι και αποφύγετε την οδήγηση ή τον χειρισμό μηχανημάτων εάν αισθανθείτε ζάλη.
Εάν λιποθυμήσετε, αισθανθείτε έντονη ζάλη ή εμφανίσετε πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή ανώμαλο καρδιακό ρυθμό, αναζητήστε άμεση ιατρική αξιολόγηση.
4. Κράμπες στα πόδια
Περίπου το 2% των ατόμων που λαμβάνουν το φάρμακο τεριπαρατίδη (Forsteo) αναφέρουν κράμπες στα πόδια.
Οι αλλαγές στον μεταβολισμό του ασβεστίου και στη νευρομυϊκή δραστηριότητα ενδέχεται να συμβάλλουν στην πρόκληση μυϊκών κραμπών.
Η επαρκής πρόσληψη νερού, η κατάλληλη σωματική δραστηριότητα και οι ήπιες διατάσεις μπορεί να μειώσουν τις κράμπες στα πόδια. Δεν πρέπει να λαμβάνετε αυτόματα μεγάλες ποσότητες συμπληρωμάτων ασβεστίου ή ηλεκτρολυτών, καθώς η υπερβολική συμπλήρωση μπορεί να προκαλέσει άλλα προβλήματα. Εάν οι κράμπες στα πόδια γίνουν επίμονες ή εάν αισθάνεστε επίσης αδυναμία, έχετε ανώμαλους καρδιακούς παλμούς ή συμπτώματα που υποδηλώνουν ανισορροπία ασβεστίου, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας.
5. Παροδική υπερασβεστιαιμία
Η υπερασβεστιαιμία σημαίνει ότι το επίπεδο του ασβεστίου στο αίμα είναι υψηλότερο από το φυσιολογικό. Η τεριπαρατίδη μπορεί να αυξήσει προσωρινά το ασβέστιο στον ορό, καθώς η σηματοδότηση της PTH αυξάνει τη διαθεσιμότητα του ασβεστίου.
Ο χρόνος χορήγησης είναι σημαντικός. Η τεριπαρατίδη ασκεί τη μέγιστη επίδρασή της στο ασβέστιο του ορού περίπου 4 έως 6 ώρες μετά την ένεση.
Η ήπια υπερασβεστιαιμία μπορεί να προκαλέσει ναυτία, δυσκοιλιότητα, αδυναμία, κόπωση ή αυξημένη δίψα. Πιο σημαντικές αυξήσεις των επιπέδων ασβεστίου μπορούν να προκαλέσουν σύγχυση, αφυδάτωση, καρδιακές αρρυθμίες ή νεφρικά προβλήματα.
Δεν πρέπει να λαμβάνετε υπερβολικές δόσεις συμπληρωμάτων ασβεστίου απλώς και μόνο επειδή παίρνετε τη φαρμακευτική αγωγή με τεριπαρατίδη. Ο γιατρός σας μπορεί να καθορίσει εάν χρειάζεστε συμπλήρωση ασβεστίου και βιταμίνης D με βάση τη διατροφική σας πρόσληψη και τα εργαστηριακά σας αποτελέσματα. Τα άτομα με υποκείμενη διαταραχή υπερασβεστιαιμίας θα πρέπει γενικά να αποφεύγουν τη τεριπαρατίδη.
6. Αυξημένο ασβέστιο στα ούρα και νεφρολιθίαση
Η τεριπαρατίδη μπορεί να αυξήσει την απέκκριση ασβεστίου στα ούρα. Η αυξημένη συγκέντρωση ασβεστίου στα ούρα θα μπορούσε θεωρητικά να συμβάλει στον σχηματισμό νεφρικών λίθων σε άτομα που είναι επιρρεπή σε αυτό.
Εάν έχετε ιστορικό επαναλαμβανόμενων νεφρικών λίθων, ο γιατρός σας μπορεί να εξετάσει το ενδεχόμενο να ελέγξει τα επίπεδα ασβεστίου στα ούρα πριν ή κατά τη διάρκεια της θεραπείας με τεριπαρατίδη. Η διατήρηση της κατάλληλης πρόσληψης υγρών μπορεί να μειώσει τη συγκέντρωση των ουσιών που σχηματίζουν πέτρες, εκτός εάν πάσχετε από άλλη ιατρική πάθηση που απαιτεί περιορισμό της πρόσληψης υγρών.
Ζητήστε ιατρική βοήθεια σε περίπτωση έντονου πόνου στο πλευρό, αίματος στα ούρα, πυρετού ή δυσκολίας στην ούρηση.
7. Αυξημένα επίπεδα ουρικού οξέος
Η τεριπαρατίδη μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα ουρικού οξέος στον ορό. Ο μηχανισμός αυτής της ανεπιθύμητης ενέργειας σχετίζεται με τις επιδράσεις της τεριπαρατίδης στη διαχείριση και το μεταβολισμό των ανόργανων στοιχείων από τους νεφρούς.
Σε κλινικές δοκιμές, το 3% των ασθενών που έλαβαν θεραπεία με τεριπαρατίδη παρουσίασαν συγκεντρώσεις ουρικού οξέος στον ορό πάνω από το ανώτερο όριο του φυσιολογικού εύρους, σε σύγκριση με το 1% των ασθενών που έλαβαν εικονικό φάρμακο. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι, παρόλο που τα επίπεδα ουρικού οξέος αυξήθηκαν, οι κλινικές δοκιμές δεν έδειξαν περισσότερες περιπτώσεις ουρικής αρθρίτιδας, πόνου στις αρθρώσεις ή νεφρικών λίθων.
Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν χρειάζονται θεραπευτική παρέμβαση για μια μέτρια αύξηση του ουρικού οξέος. Εάν πάσχετε από ουρική αρθρίτιδα ή έχετε ιστορικό αυξημένου ουρικού οξέος, ενημερώστε τον γιατρό σας, ώστε το συνολικό θεραπευτικό σχέδιο να μπορεί να παρακολουθείται κατάλληλα.
8. Λιποθυμία και χαμηλή αρτηριακή πίεση
Το φάρμακο τεριπαρατίδη (Forsteo) μπορεί περιστασιακά να προκαλέσει παροδική πτώση της αρτηριακής πίεσης όταν αλλάζετε στάση.
Αυτή η αντίδραση εμφανίζεται συνήθως μετά τις πρώτες ενέσεις. Μια ξαφνική πτώση της αρτηριακής πίεσης μπορεί να μειώσει προσωρινά τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο, προκαλώντας ζάλη ή λιποθυμία.
Για τις πρώτες δόσεις, χορηγήστε την τεριπαρατίδη ενώ είστε καθισμένοι ή ξαπλωμένοι, σε περίπτωση που εμφανιστούν συμπτώματα. Το να σηκώνεστε αργά και να πίνετε επαρκή ποσότητα νερού μπορεί επίσης να μειώσει τον κίνδυνο. Εάν παίρνετε φάρμακα για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης ή άλλα φάρμακα που μπορεί να προκαλέσουν ζάλη, ο γιατρός σας ίσως χρειαστεί να επανεξετάσει τον συνδυασμό των φαρμάκων.
Επειδή μια πτώση μπορεί να προκαλέσει σοβαρό κάταγμα σε άτομο με οστεοπόρωση, οι επαναλαμβανόμενες λιποθυμίες δεν πρέπει ποτέ να αγνοούνται.
9. Γαστρεντερικά συμπτώματα
Περίπου το 3-5% των ατόμων που λαμβάνουν το φάρμακο τεριπαρατίδη (Forsteo) εμφανίζουν διάφορα πεπτικά συμπτώματα εκτός από τη ναυτία, όπως δυσκοιλιότητα, διάρροια, δυσπεψία ή έμετο.
Η επαρκής πρόσληψη υγρών, η ισορροπημένη διατροφή και η κατάλληλη πρόσληψη διαιτητικών ινών μπορούν να μειώσουν τα ήπια συμπτώματα.
Εάν ο έμετος ή η διάρροια είναι σοβαροί, η αφυδάτωση αποτελεί λόγο ανησυχίας και θα πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό σας.
10. Αντιδράσεις στο σημείο της ένεσης
Επειδή η τεριπαρατίδη (Forsteo) χορηγείται με υποδόρια ένεση, ενδέχεται να εμφανιστούν αντιδράσεις, όπως ερυθρότητα του δέρματος, δυσφορία, οίδημα ή ερεθισμός.
Η εναλλαγή των σημείων ένεσης μεταξύ κατάλληλων περιοχών του μηρού και της κοιλιάς μπορεί να μειώσει τον επαναλαμβανόμενο ερεθισμό στο ίδιο σημείο. Χρησιμοποιήστε την τεχνική ένεσης που σας έδειξε ο γιατρός σας και αποφύγετε την ένεση σε δέρμα που είναι ορατά ερεθισμένο, τραυματισμένο ή μολυσμένο.
11. Οστεοσάρκωμα και προειδοποίηση από μελέτες σε ζώα
Το οστεοσάρκωμα αξίζει ειδική αναφορά, καθώς η τεριπαρατίδη συνοδεύεται από σημαντική προειδοποίηση σχετικά με τον καρκίνο των οστών.
Η πολύ υψηλή έκθεση στην τεριπαρατίδη προκάλεσε οστεοσάρκωμα σε αρουραίους. Δεν είναι σαφές εάν αυτό το εύρημα στα ζώα ισχύει και για τον άνθρωπο, ενώ μελέτες σε ανθρώπους δεν έχουν δείξει αυξημένο κίνδυνο οστεοσαρκώματος. Το Ίδρυμα για την Υγεία των Οστών και την Οστεοπόρωση των ΗΠΑ επισημαίνει επίσης ότι μελέτες σε άτομα που έλαβαν θεραπεία με τεριπαρατίδη δεν έχουν δείξει αυξημένο κίνδυνο οστεοσαρκώματος.
Ωστόσο, η ανησυχία είναι αρκετά σημαντική ώστε οι γιατροί να αποφεύγουν τη χρήση της τεριπαρατίδης σε άτομα που παρουσιάζουν ήδη αυξημένο κίνδυνο οστεοσαρκώματος. Πρόκειται για άτομα με ορισμένους καρκίνους του σκελετού, οστικές μεταστάσεις, νόσο του Paget των οστών, προηγούμενη ακτινοθεραπεία που αφορούσε τον σκελετό, ανοιχτές πλάκες ανάπτυξης και ορισμένες κληρονομικές διαταραχές που σχετίζονται με το οστεοσάρκωμα.
Επομένως, τα ευρήματα στα ζώα δεν πρέπει να ερμηνευθούν ως ένδειξη ότι η τεριπαρατίδη προκαλεί συνήθως καρκίνο των οστών στους ανθρώπους. Αντίθετα, αυτή η προειδοποίηση σημαίνει ότι οι γιατροί αποφεύγουν περιττό επιπλέον κίνδυνο σε άτομα που έχουν ήδη προδιάθεση για οστεοσάρκωμα.
Discussion about this post