Οστεομυελίτιδα: συμπτώματα, αιτία και θεραπεία

ΣΦΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Η οστεομυελίτιδα (αγγλικά: osteomyelitis) είναι μια λοίμωξη σε ένα οστό. Οι λοιμώξεις μπορούν να φτάσουν σε ένα οστό ταξιδεύοντας μέσω της κυκλοφορίας του αίματος ή εξαπλώνοντας από τον κοντινό ιστό. Οι λοιμώξεις μπορούν επίσης να ξεκινήσουν στο ίδιο το οστό εάν ένας τραυματισμός εκθέσει το οστό σε μικρόβια.

Οι καπνιστές και τα άτομα με χρόνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης ή η νεφρική ανεπάρκεια, διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο να αναπτύξουν οστεομυελίτιδα. Τα άτομα που έχουν διαβήτη μπορεί να αναπτύξουν οστεομυελίτιδα στα πόδια τους εάν έχουν έλκη στα πόδια.

Αν και κάποτε θεωρούνταν ανίατη, η οστεομυελίτιδα μπορεί πλέον να αντιμετωπιστεί με επιτυχία. Οι περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση περιοχών του οστού που έχουν πεθάνει. Μετά την επέμβαση, συνήθως απαιτούνται ισχυρά ενδοφλέβια αντιβιοτικά.

Συμπτώματα οστεομυελίτιδας

Τα σημεία και συμπτώματα της οστεομυελίτιδας περιλαμβάνουν:

• Πυρετός
• Οίδημα, ζεστασιά και ερυθρότητα στην περιοχή της λοίμωξης
• Πόνος στην περιοχή της μόλυνσης
• Κούραση

Μερικές φορές η οστεομυελίτιδα δεν προκαλεί σημεία και συμπτώματα ή τα σημεία και τα συμπτώματα είναι δύσκολο να διακριθούν από άλλα προβλήματα. Αυτό μπορεί να ισχύει ιδιαίτερα για βρέφη, ενήλικες μεγαλύτερης ηλικίας και άτομα των οποίων το ανοσοποιητικό σύστημα είναι σε κίνδυνο.

Πότε πρέπει να επισκεφτείτε γιατρό;

Πρέπει να πάτε να δείτε έναν γιατρό εάν εμφανίσετε επιδείνωση του πόνου στα οστά μαζί με πυρετό. Εάν διατρέχετε κίνδυνο μόλυνσης λόγω μιας ιατρικής κατάστασης ή πρόσφατης χειρουργικής επέμβασης ή τραυματισμού, επισκεφθείτε αμέσως έναν γιατρό εάν παρατηρήσετε σημεία και συμπτώματα λοίμωξης.

Τι προκαλεί την οστεομυελίτιδα;

Οι περισσότερες περιπτώσεις οστεομυελίτιδας προκαλούνται από βακτήρια σταφυλόκοκκου. Αυτός ο τύπος βακτηρίων βρίσκεται συνήθως στο δέρμα ή στη μύτη ακόμη και υγιών ατόμων.

Τα μικρόβια μπορούν να εισέλθουν στο οστό με διάφορους τρόπους, όπως:

• Η κυκλοφορία του αίματος. Τα μικρόβια σε άλλα μέρη του σώματος – για παράδειγμα, στους πνεύμονες από πνευμονία ή στην ουροδόχο κύστη από λοίμωξη του ουροποιητικού συστήματος – μπορούν να ταξιδέψουν μέσω της κυκλοφορίας του αίματος σε ένα εξασθενημένο σημείο σε ένα οστό.
• Τραυματισμοί. Τα σοβαρά τραύματα από παρακέντηση μπορούν να μεταφέρουν μικρόβια βαθιά μέσα στο σώμα σας. Εάν ένας τέτοιος τραυματισμός μολυνθεί, τα μικρόβια μπορούν να εξαπλωθούν σε ένα κοντινό οστό. Τα μικρόβια μπορούν επίσης να εισέλθουν στο σώμα εάν έχετε σπάσει ένα κόκκαλο τόσο σοβαρά που ένα μέρος του προεξέχει μέσα από το δέρμα σας.
• Χειρουργική επέμβαση. Άμεση μόλυνση με μικρόβια μπορεί να συμβεί κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων για την αντικατάσταση των αρθρώσεων ή την αποκατάσταση καταγμάτων.

Παράγοντες κινδύνου

Τα οστά σας είναι συνήθως ανθεκτικά στη μόλυνση, αλλά αυτή η προστασία μειώνεται καθώς μεγαλώνετε. Άλλοι παράγοντες που μπορούν να κάνουν τα οστά σας πιο ευάλωτα στην οστεομυελίτιδα μπορεί να περιλαμβάνουν:

Πρόσφατος τραυματισμός ή ορθοπεδική χειρουργική επέμβαση

Ένα σοβαρό κάταγμα των οστών ή μια βαθιά πληγή παρακέντησης δίνει στα βακτήρια μια οδό για να εισέλθουν στα οστά σας ή στον κοντινό ιστό. Ένα βαθύ τραύμα παρακέντησης, όπως ένα δάγκωμα ζώου ή ένα νύχι που τρυπάει μέσα από ένα παπούτσι, μπορεί επίσης να προσφέρει μια οδό για μόλυνση.

Η χειρουργική επέμβαση για την επιδιόρθωση σπασμένων οστών ή την αντικατάσταση φθαρμένων αρθρώσεων μπορεί επίσης να ανοίξει κατά λάθος ένα μονοπάτι για τα μικρόβια να εισέλθουν σε ένα οστό. Το εμφυτευμένο ορθοπεδικό υλικό είναι ένας παράγοντας κινδύνου για μόλυνση.

Διαταραχές της κυκλοφορίας του αίματος

Όταν τα αιμοφόρα αγγεία είναι κατεστραμμένα ή φραγμένα, το σώμα σας δυσκολεύεται να διανείμει τα κύτταρα που καταπολεμούν τις λοιμώξεις που απαιτούνται για να εμποδίσει μια μικρή μόλυνση να μεγαλώσει. Ένα μικρό κόψιμο μπορεί να εξελιχθεί σε βαθύ έλκος που μπορεί να εκθέσει τον βαθύ ιστό και τα οστά σε μόλυνση.

Οι ασθένειες που επηρεάζουν την κυκλοφορία του αίματος περιλαμβάνουν:

• Κακώς ελεγχόμενος διαβήτης
• Περιφερική αρτηριακή νόσος, που συχνά σχετίζεται με το κάπνισμα
• Δρεπανοκυτταρική αναιμία

Προβλήματα που απαιτούν ενδοφλέβιες γραμμές ή καθετήρες

Υπάρχει μια σειρά από ασθένειες που απαιτούν τη χρήση ιατρικών σωλήνων για τη σύνδεση του έξω κόσμου με τα εσωτερικά σας όργανα. Ωστόσο, αυτός ο σωλήνας μπορεί επίσης να χρησιμεύσει ως τρόπος για να εισέλθουν τα μικρόβια στο σώμα σας, αυξάνοντας τον κίνδυνο μόλυνσης γενικά, η οποία μπορεί να οδηγήσει σε οστεομυελίτιδα.

Αυτός ο τύπος σωλήνων μπορεί να χρησιμοποιηθεί στις ακόλουθες περιπτώσεις:

• Σωλήνωση μηχανήματος αιμοκάθαρσης
• Ουροκαθετήρες
• Μακροχρόνια ενδοφλέβια σωλήνωση, που μερικές φορές ονομάζονται κεντρικές γραμμές

Καταστάσεις που βλάπτουν το ανοσοποιητικό σύστημα

Εάν το ανοσοποιητικό σας σύστημα επηρεάζεται από μια ιατρική κατάσταση ή φαρμακευτική αγωγή, έχετε μεγαλύτερο κίνδυνο οστεομυελίτιδας. Παράγοντες που μπορεί να καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σας σύστημα περιλαμβάνουν:

• Θεραπεία του καρκίνου
• Κακώς ελεγχόμενος διαβήτης
• Ανάγκη λήψης κορτικοστεροειδών ή φαρμάκων που ονομάζονται αναστολείς του παράγοντα νέκρωσης όγκου

Παράνομα ναρκωτικά

Οι άνθρωποι που κάνουν ένεση παράνομων ναρκωτικών έχουν περισσότερες πιθανότητες να αναπτύξουν οστεομυελίτιδα επειδή μπορεί να χρησιμοποιούν μη αποστειρωμένες βελόνες και είναι λιγότερο πιθανό να αποστειρώσουν το δέρμα τους πριν από τις ενέσεις.

Επιπλοκές οστεομυελίτιδας

Οι επιπλοκές της οστεομυελίτιδας μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Οστικός θάνατος (οστεονέκρωση). Μια μόλυνση σε ένα οστό μπορεί να εμποδίσει την κυκλοφορία του αίματος μέσα στο οστό, οδηγώντας σε θάνατο των οστών. Οι περιοχές όπου έχει πεθάνει το οστό πρέπει να αφαιρεθούν χειρουργικά για να είναι αποτελεσματικά τα αντιβιοτικά.
• Σηπτική αρθρίτιδα. Μερικές φορές, η μόλυνση στα οστά μπορεί να εξαπλωθεί σε μια κοντινή άρθρωση.
• Διαταραγμένη ανάπτυξη των οστών. Η φυσιολογική ανάπτυξη των οστών ή των αρθρώσεων στα παιδιά μπορεί να επηρεαστεί εάν εμφανιστεί οστεομυελίτιδα στις πιο μαλακές περιοχές, που ονομάζονται πλάκες ανάπτυξης, σε κάθε άκρο των μακριών οστών των χεριών και των ποδιών.
• ΚΑΡΚΙΝΟΣ ΤΟΥ ΔΕΡΜΑΤΟΣ. Εάν η οστεομυελίτιδα σας έχει οδηγήσει σε μια ανοιχτή πληγή που αποστραγγίζει το πύον, το περιβάλλον δέρμα διατρέχει υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου από πλακώδες κύτταρο.

Πρόληψη της οστεομυελίτιδας

Εάν σας έχουν πει ότι έχετε αυξημένο κίνδυνο μόλυνσης, μιλήστε με το γιατρό σας σχετικά με τρόπους πρόληψης της εμφάνισης λοιμώξεων. Η μείωση του κινδύνου μόλυνσης θα βοηθήσει επίσης τον κίνδυνο ανάπτυξης οστεομυελίτιδας.

Γενικά, λάβετε προφυλάξεις για να αποφύγετε κοψίματα, γρατζουνιές και γρατσουνιές ή δαγκώματα ζώων, που δίνουν στα μικρόβια εύκολη πρόσβαση στο σώμα σας. Εάν εσείς ή το παιδί σας έχετε έναν ελαφρύ τραυματισμό, καθαρίστε αμέσως την περιοχή και εφαρμόστε έναν καθαρό επίδεσμο. Ελέγχετε συχνά τις πληγές για σημάδια μόλυνσης.

Διάγνωση οστεομυελίτιδας

Ο γιατρός σας μπορεί να αισθανθεί την περιοχή γύρω από το προσβεβλημένο οστό για να ελέγξει για τυχόν πόνο, πρήξιμο ή ζέστη. Εάν έχετε έλκος στο πόδι, ο γιατρός σας μπορεί να χρησιμοποιήσει έναν θαμπό καθετήρα για να προσδιορίσει την εγγύτητα του υποκείμενου οστού.

Ο γιατρός σας μπορεί να ζητήσει έναν συνδυασμό εξετάσεων και διαδικασιών για τη διάγνωση της οστεομυελίτιδας και για τον προσδιορισμό του μικροβίου που προκαλεί τη μόλυνση. Οι δοκιμές μπορεί να περιλαμβάνουν:

ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ

Οι εξετάσεις αίματος μπορεί να αποκαλύψουν αυξημένα επίπεδα λευκών αιμοσφαιρίων και άλλους παράγοντες που μπορεί να υποδεικνύουν ότι το σώμα καταπολεμά μια μόλυνση. Εάν η οστεομυελίτιδα προκαλείται από μόλυνση στο αίμα, οι εξετάσεις μπορεί να αποκαλύψουν ποια μικρόβια ευθύνονται.

Καμία εξέταση αίματος δεν μπορεί να πει στον γιατρό σας εάν έχετε ή όχι οστεομυελίτιδα. Ωστόσο, οι εξετάσεις αίματος μπορούν να δώσουν ενδείξεις για να βοηθήσουν τον γιατρό σας να αποφασίσει ποιες πρόσθετες εξετάσεις και διαδικασίες μπορεί να χρειαστείτε.

Απεικόνιση τεστ

• ακτινογραφίες. Οι ακτινογραφίες μπορούν να αποκαλύψουν βλάβη στα οστά σας. Ωστόσο, η βλάβη μπορεί να μην είναι ορατή έως ότου εμφανιστεί η οστεομυελίτιδα για αρκετές εβδομάδες. Πιο λεπτομερείς απεικονιστικές εξετάσεις μπορεί να είναι απαραίτητες εάν η οστεομυελίτιδα σας έχει αναπτυχθεί πιο πρόσφατα.
• Απεικόνιση μαγνητικού συντονισμού (MRI). Χρησιμοποιώντας ραδιοκύματα και ισχυρό μαγνητικό πεδίο, οι μαγνητικές τομογραφίες μπορούν να παράγουν εξαιρετικά λεπτομερείς εικόνες των οστών και των μαλακών ιστών που τα περιβάλλουν.
• Ηλεκτρονική Τομογραφία (CT). Μια αξονική τομογραφία συνδυάζει εικόνες ακτίνων Χ που λαμβάνονται από πολλές διαφορετικές γωνίες, δημιουργώντας λεπτομερείς διατομές των εσωτερικών δομών ενός ατόμου. Οι αξονικές τομογραφίες συνήθως γίνονται μόνο εάν κάποιος δεν μπορεί να κάνει μαγνητική τομογραφία.

Βιοψία οστών

Μια βιοψία οστού μπορεί να αποκαλύψει ποιος τύπος μικροβίου έχει μολύνει το οστό σας. Η γνώση του τύπου του μικροβίου επιτρέπει στον γιατρό να επιλέξει ένα αντιβιοτικό που λειτουργεί ιδιαίτερα καλά για αυτόν τον τύπο λοίμωξης.

Μια ανοιχτή βιοψία απαιτεί αναισθησία και χειρουργική επέμβαση για την πρόσβαση στο οστό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ένας χειρουργός εισάγει μια μακριά βελόνα μέσω του δέρματός σας και στο οστό σας για να κάνει βιοψία. Αυτή η διαδικασία απαιτεί τοπικά αναισθητικά για να μουδιάσει την περιοχή όπου εισάγεται η βελόνα. Μπορεί να χρησιμοποιηθούν ακτινογραφίες ή άλλες απεικονιστικές σαρώσεις για καθοδήγηση.

Θεραπεία της οστεομυελίτιδας

Οι πιο συνηθισμένες θεραπείες για την οστεομυελίτιδα είναι η χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση τμημάτων των οστών που είναι μολυσμένα ή νεκρά, ακολουθούμενη από ενδοφλέβια χορήγηση αντιβιοτικών στο νοσοκομείο.

Χειρουργική επέμβαση

Ανάλογα με τη σοβαρότητα της λοίμωξης, η χειρουργική επέμβαση οστεομυελίτιδας μπορεί να περιλαμβάνει μία ή περισσότερες από τις ακόλουθες διαδικασίες:

• Αποστραγγίστε τη μολυσμένη περιοχή. Το άνοιγμα της περιοχής γύρω από το μολυσμένο οστό σας επιτρέπει στον χειρουργό σας να αποστραγγίσει οποιοδήποτε πύον ή υγρό που έχει συσσωρευτεί ως απάντηση στη μόλυνση.
• Αφαιρέστε τα άρρωστα οστά και ιστούς. Σε μια διαδικασία που ονομάζεται καθαρισμός, ο χειρουργός αφαιρεί όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μέρος του άρρωστου οστού και παίρνει ένα μικρό περιθώριο υγιούς οστού για να διασφαλίσει ότι όλες οι μολυσμένες περιοχές έχουν αφαιρεθεί. Ο περιβάλλοντας ιστός που παρουσιάζει σημάδια μόλυνσης μπορεί επίσης να αφαιρεθεί.
• Αποκαταστήστε τη ροή του αίματος στα οστά. Ο χειρουργός μπορεί να γεμίσει οποιοδήποτε κενό χώρο που αφήνεται από τη διαδικασία καθαρισμού με ένα κομμάτι οστού ή άλλου ιστού, όπως δέρμα ή μυ, από άλλο μέρος του σώματός σας.

  Μερικές φορές τα προσωρινά πληρωτικά τοποθετούνται στην τσέπη μέχρι να είστε αρκετά υγιείς ώστε να υποβληθείτε σε οστικό μόσχευμα ή μόσχευμα ιστού. Το μόσχευμα βοηθά το σώμα σας να επιδιορθώσει τα κατεστραμμένα αιμοφόρα αγγεία και να σχηματίσει νέο οστό.

• Αφαιρέστε τυχόν ξένα αντικείμενα. Σε ορισμένες περιπτώσεις, ξένα αντικείμενα, όπως χειρουργικές πλάκες ή βίδες που τοποθετήθηκαν κατά τη διάρκεια προηγούμενης χειρουργικής επέμβασης, μπορεί να χρειαστεί να αφαιρεθούν.
• Ακρωτηριάστε το άκρο. Ως έσχατη λύση, οι χειρουργοί μπορεί να ακρωτηριάσουν το προσβεβλημένο άκρο για να σταματήσουν την περαιτέρω εξάπλωση της λοίμωξης.

Φάρμακα

Μια βιοψία οστού θα αποκαλύψει ποιος τύπος μικροβίου προκαλεί τη μόλυνση σας, ώστε ο γιατρός να μπορεί να επιλέξει ένα αντιβιοτικό που λειτουργεί καλά ενάντια σε αυτόν τον τύπο μόλυνσης. Τα αντιβιοτικά συνήθως χορηγούνται μέσω μιας φλέβας στο χέρι σας για περίπου έξι εβδομάδες. Για πιο σοβαρές λοιμώξεις μπορεί να χρειαστεί μια επιπλέον σειρά αντιβιοτικών από το στόμα.

Εάν καπνίζετε καπνό, η διακοπή του καπνίσματος μπορεί να βοηθήσει στην επιτάχυνση της επούλωσης. Πρέπει επίσης να λάβετε μέτρα για να διαχειριστείτε τυχόν χρόνιες παθήσεις που μπορεί να έχετε, όπως να διατηρήσετε τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα σας εάν έχετε διαβήτη.