Επίμονη δύσπνοια: Αιτίες και θεραπεία

Η επίμονη δύσπνοια είναι η συνεχής δυσκολία στην αναπνοή ή η αίσθηση ότι δεν μπορεί κανείς να πάρει αρκετό αέρα, η οποία διαρκεί εβδομάδες ή και περισσότερο, ή επαναλαμβάνεται συνεχώς. Μερικοί άνθρωποι παρατηρούν δύσπνοια μόνο κατά τη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας. Άλλοι αισθάνονται δύσπνοια ακόμη και όταν βρίσκονται σε κατάσταση ηρεμίας.

Η επίμονη δύσπνοια απαιτεί ιατρική φροντίδα, καθώς μπορεί να οφείλεται σε πολλές σοβαρές παθήσεις. Ορισμένες αιτίες αφορούν τους πνεύμονες, ενώ άλλες αφορούν την καρδιά, το αίμα, τα αιμοφόρα αγγεία, τους μυς ή το νευρικό σύστημα.

Μελέτες δείχνουν ότι η επίμονη δύσπνοια εμφανίζεται σε περίπου 10% έως 20% των ενηλίκων στη χώρα μας. Αυτό το σύμπτωμα γίνεται πιο συχνό με την αύξηση της ηλικίας· μεταξύ των ηλικιωμένων, η συχνότητα εμφάνισης μπορεί να υπερβαίνει το 25%.

Στις περισσότερες περιπτώσεις, η αιτία είναι καρδιακή ή πνευμονική νόσος.

Ασθένειες ή καταστάσεις που προκαλούν επίμονη δύσπνοια

1. Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια

Η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια είναι η πιο συχνή αιτία επίμονης δύσπνοιας.

Η νόσος αυτή αναπτύσσεται όταν η μακροχρόνια έκθεση σε επιβλαβή σωματίδια ή αέρια προκαλεί βλάβη στις αναπνευστικές οδούς και στον πνευμονικό ιστό.

Συχνές αιτίες της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας είναι:

Το κάπνισμα
Η έκθεση στον παθητικό καπνό
Ο καπνός από το μαγείρεμα σε κλειστούς χώρους
Η ατμοσφαιρική ρύπανση
Η επαγγελματική έκθεση σε σκόνη και χημικές ουσίες
Σπάνιες γενετικές διαταραχές.

Η φλεγμονή στενεύει τους αεραγωγούς. Ο πνευμονικός ιστός χάνει την ελαστικότητά του. Ο αέρας παγιδεύεται μέσα στους πνεύμονες. Αυτές οι αλλαγές καθιστούν την αναπνοή όλο και πιο δύσκολη.

Καθώς η νόσος εξελίσσεται, ακόμη και απλές δραστηριότητες όπως το περπάτημα ή το ντύσιμο μπορεί να προκαλέσουν δύσπνοια.

2. Άσθμα

Το άσθμα είναι μια άλλη συχνή αιτία επίμονης δύσπνοιας. Τα επίμονα συμπτώματα εμφανίζονται όταν το άσθμα δεν ελέγχεται επαρκώς ή όταν η φλεγμονή των αεραγωγών συνεχίζεται για μεγάλες περιόδους.

Επίμονη δύσπνοια: Αιτίες και θεραπεία — Άσθμα

Το άσθμα αναπτύσσεται επειδή οι αεραγωγοί γίνονται υπερβολικά ευαίσθητοι σε διάφορους παράγοντες που το προκαλούν.

Συνηθισμένοι παράγοντες που το προκαλούν περιλαμβάνουν:

Αλλεργιογόνα
Αναπνευστικές λοιμώξεις
Άσκηση
Ατμοσφαιρική ρύπανση
Καπνός τσιγάρου
Ορισμένα φάρμακα.

Οι γενετικοί παράγοντες συμβάλλουν επίσης στην ανάπτυξη του άσθματος.

Οι φλεγμονώδεις αεραγωγοί πρήζονται και παράγουν υπερβολική ποσότητα βλέννας. Οι μύες των αεραγωγών ενδέχεται να συσπαστούν ξαφνικά. Αυτές οι αλλαγές στενεύουν τη διόδωση των αεραγωγών και μειώνουν τη ροή του αέρα.

Μερικοί άνθρωποι παρουσιάζουν διαλείπουσες κρίσεις άσθματος. Άλλοι άνθρωποι εμφανίζουν συνεχή αναπνευστική δυσχέρεια μεταξύ των κρίσεων άσθματος.

3. Καρδιακή ανεπάρκεια

Η δύσπνοια είναι ένα από τα χαρακτηριστικότερα συμπτώματα της καρδιακής ανεπάρκειας.

Η καρδιακή ανεπάρκεια σημαίνει ότι η καρδιά δεν μπορεί να αντλήσει αίμα αποτελεσματικά.

Δύσπνοια και αίσθημα βαρύτητας στα πόδια: Αιτίες και θεραπεία — Καρδιακή ανεπάρκεια

Συχνές αιτίες καρδιακής ανεπάρκειας είναι:

Στεφανιαία νόσος
Προηγούμενο έμφραγμα
Υψηλή αρτηριακή πίεση
Νόσος των καρδιακών βαλβίδων
Καρδιομυοπάθεια
Ορισμένες λοιμώξεις.

Μια καρδιά με μειωμένη λειτουργία επιτρέπει τη συσσώρευση υγρού στους πνεύμονες. Το υγρό μέσα στον πνευμονικό ιστό παρεμποδίζει τη μεταφορά οξυγόνου. Η αναπνοή γίνεται πιο δύσκολη, ειδικά κατά τη διάρκεια σωματικής άσκησης ή όταν ο ασθενής βρίσκεται σε οριζόντια θέση.

4. Στεφανιαία νόσος

Η στεφανιαία νόσος είναι πολύ συχνή στη χώρα μας και συχνά συμβάλλει στην δύσπνοια κατά την άσκηση.

Λιπώδεις αποθέσεις, οι λεγόμενες πλάκες, συσσωρεύονται στο εσωτερικό των στεφανιαίων αρτηριών. Οι παράγοντες κινδύνου περιλαμβάνουν:

Κάπνισμα
Διαβήτης
Υψηλή αρτηριακή πίεση
Υψηλή χοληστερόλη
Παχυσαρκία
Οικογενειακό ιστορικό.

Η μειωμένη ροή αίματος περιορίζει την παροχή οξυγόνου στον καρδιακό μυ. Η καρδιά δεν μπορεί να λειτουργήσει αποτελεσματικά κατά τη διάρκεια της σωματικής δραστηριότητας. Μερικοί άνθρωποι αισθάνονται δύσπνοια αντί για πόνο στο στήθος.

5. Παχυσαρκία

Η παχυσαρκία αποτελεί μια πολύ συχνή αιτία επίμονης δύσπνοιας.

Η παχυσαρκία αναπτύσσεται όταν η πρόσληψη ενέργειας υπερβαίνει σταθερά την κατανάλωση ενέργειας σε βάθος χρόνου.

Γενετικοί, περιβαλλοντικοί, ορμονικοί και συμπεριφορικοί παράγοντες συμβάλλουν στην αύξηση του σωματικού βάρους.

Το υπερβολικό σωματικό λίπος αυξάνει την προσπάθεια που απαιτείται για την αναπνοή. Ο λιπώδης ιστός γύρω από το στήθος και την κοιλιά περιορίζει την επέκταση των πνευμόνων.

Επίσης, ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερο οξυγόνο, καθώς πρέπει να υποστηρίξει μεγαλύτερη σωματική μάζα.

6. Φυσική αποκατάσταση

Η φυσική αποκατάσταση είναι μια συχνή αλλά συχνά παραβλεπόμενη αιτία επίμονης δύσπνοιας.

Αυτή η κατάσταση εμφανίζεται μετά από παρατεταμένη αδράνεια, ασθένεια, νοσηλεία ή καθιστική ζωή.

Οι μύες εξασθενούν όταν τους χρησιμοποιείτε λιγότερο. Η καρδιαγγειακή ικανότητα μειώνεται με την πάροδο του χρόνου.

Οι εξασθενημένοι μύες απαιτούν περισσότερο οξυγόνο κατά τη διάρκεια της δραστηριότητας. Η καρδιά και οι πνεύμονες πρέπει να καταβάλλουν μεγαλύτερη προσπάθεια για να εκτελέσουν συνήθεις δραστηριότητες. Πολλοί άνθρωποι παρατηρούν δύσπνοια όταν ανεβαίνουν σκάλες ή περπατούν ανηφορικά.

7. Αναιμία

Η αναιμία είναι μια συχνή αιτία επίμονης δύσπνοιας, ειδικά μεταξύ γυναικών, ηλικιωμένων και ατόμων με χρόνιες παθήσεις.

Η αναιμία λόγω έλλειψης σιδήρου είναι συχνή στη χώρα μας.

Η αναιμία σημαίνει ότι το αίμα περιέχει πολύ λίγα ερυθρά αιμοσφαίρια ή πολύ λίγη αιμοσφαιρίνη.

Συχνές αιτίες της αναιμίας είναι:

Ανεπάρκεια σιδήρου
Ανεπάρκεια βιταμινών
Απώλεια αίματος
Νεφρική νόσος
Διαταραχές του μυελού των οστών.

Τα ερυθρά αιμοσφαίρια μεταφέρουν οξυγόνο. Η μείωση του αριθμού των ερυθρών αιμοσφαιρίων μειώνει την παροχή οξυγόνου στους ιστούς. Ο οργανισμός αντισταθμίζει αυτή την κατάσταση αυξάνοντας τον ρυθμό της αναπνοής και των καρδιακών παλμών.

8. Διαμεσοπνευμονική νόσος

Η διαμεσοπνευμονική νόσος είναι λιγότερο συχνή από το άσθμα ή τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, αλλά εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική αιτία επίμονης δύσπνοιας.

Η διάμεση πνευμονική νόσος είναι μια ομάδα διαταραχών που προκαλούν ουλώδη αλλοιώσεις στους πνεύμονες.

Οι αιτίες της διάμεσης πνευμονικής νόσου είναι:

Αυτοάνοσες ασθένειες
Έκθεση σε τοξικές ουσίες στο χώρο εργασίας
Ορισμένα φάρμακα
Ακτινοθεραπεία
Άγνωστες αιτίες.

Οι πνεύμονες με ουλές γίνονται δύσκαμπτοι. Οι δύσκαμπτοι πνεύμονες δεν μπορούν να διασταλούν κανονικά. Η μεταφορά οξυγόνου μέσω του πνευμονικού ιστού γίνεται λιγότερο αποτελεσματική.

9. Πνευμονική υπέρταση

Η πνευμονική υπέρταση είναι μια σπάνια αιτία επίμονης δύσπνοιας.

Η πάθηση αυτή είναι πολύ λιγότερο συχνή από το άσθμα, την παχυσαρκία ή τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια.

Η πνευμονική υπέρταση σημαίνει ότι αυξάνεται η πίεση στις αρτηρίες που μεταφέρουν το αίμα στους πνεύμονες.

Οι αιτίες της πνευμονικής υπέρτασης είναι:

Καρδιακή νόσος
Χρόνια πνευμονική νόσος
Θρόμβοι αίματος
Ασθένειες του συνδετικού ιστού
Γενετικοί παράγοντες.

Η δεξιά πλευρά της καρδιάς πρέπει να αντλεί αίμα αντιμετωπίζοντας μεγαλύτερη αντίσταση. Η μειωμένη ροή αίματος μέσω των πνευμόνων περιορίζει την πρόσληψη οξυγόνου, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της άσκησης.

10. Καρκίνος του πνεύμονα

Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι λιγότερο συχνός σε σύγκριση με άλλες αιτίες, αλλά οι γιατροί πρέπει να τον λαμβάνουν υπόψη, ειδικά σε καπνιστές και ηλικιωμένους.

Ο καρκίνος του πνεύμονα αναπτύσσεται όταν ανώμαλα κύτταρα πολλαπλασιάζονται ανεξέλεγκτα στον πνευμονικό ιστό.

Το κάπνισμα αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου.

Ένας όγκος μπορεί να φράξει μια αναπνευστική οδό, να συμπιέσει τον πνευμονικό ιστό, να προκαλέσει συσσώρευση υγρού γύρω από τους πνεύμονες ή να μειώσει τη φυσιολογική λειτουργία των πνευμόνων.

11. Διαταραχές άγχους

Οι διαταραχές άγχους αναπτύσσονται μέσω αλληλεπιδράσεων μεταξύ γενετικών, ψυχολογικών και περιβαλλοντικών παραγόντων.

Το άγχος μπορεί να αλλοιώσει τα αναπνευστικά μοτίβα. Η ταχεία ή ρηχή αναπνοή μπορεί να δημιουργήσει μια αίσθηση έλλειψης αέρα, ακόμη και όταν τα επίπεδα οξυγόνου παραμένουν φυσιολογικά.

Το άγχος μπορεί επίσης να επιδεινώσει τα αναπνευστικά συμπτώματα που προκαλούνται από καρδιακές ή πνευμονικές παθήσεις.

Τι πρέπει να κάνετε εάν αντιμετωπίζετε επίμονη δύσπνοια;

Πρέπει να προγραμματίσετε ιατρική εξέταση εάν η δύσπνοια διαρκεί περισσότερο από 3-4 εβδομάδες ή επανέρχεται επανειλημμένα.

Ζητήστε αμέσως επείγουσα ιατρική βοήθεια εάν παρουσιάζετε ένα από τα ακόλουθα συμπτώματα:

Σοβαρή αναπνευστική δυσχέρεια
Πόνος στο στήθος
Μπλε χείλη ή μπλε δέρμα
Σύγχυση
Λιποθυμία
Ξαφνική επιδείνωση των συμπτωμάτων
Αιμόπτυση.

Μπορείτε επίσης να βοηθήσετε τον γιατρό σας σημειώνοντας:

Πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα
Δραστηριότητες που προκαλούν τα συμπτώματα
Παράγοντες που ανακουφίζουν τα συμπτώματα
Ιστορικό καπνίσματος
Χρήση φαρμάκων
Συνοδά συμπτώματα.

Πώς οι γιατροί διαγιγνώσκουν την αιτία

Οι γιατροί συνήθως ξεκινούν με λεπτομερές ιατρικό ιστορικό και φυσική εξέταση.

Πρόσθετες εξετάσεις μπορεί να περιλαμβάνουν:

Εξετάσεις αίματος. Οι εξετάσεις αίματος μπορούν να εντοπίσουν αναιμία, λοίμωξη, νεφρική νόσο, διαταραχές του θυρεοειδούς ή καρδιακή βλάβη.
Παλμική οξυμετρία. Ένας αισθητήρας μετρά τα επίπεδα οξυγόνου στο αίμα σας.
Ακτινογραφία θώρακα. Μια ακτινογραφία θώρακα μπορεί να αποκαλύψει πνευμονία, διόγκωση της καρδιάς, ουλές στους πνεύμονες, καρκίνο του πνεύμονα ή συσσώρευση υγρού.
Αξονική τομογραφία. Η αξονική τομογραφία παρέχει πιο λεπτομερείς εικόνες των πνευμόνων και του θώρακα.
Δοκιμασία πνευμονικής λειτουργίας. Οι εξετάσεις πνευμονικής λειτουργίας μετρούν τη ροή του αέρα, τον πνευμονικό όγκο και την πνευμονική χωρητικότητα. Αυτές οι τιμές βοηθούν στη διάγνωση του άσθματος, της χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας και άλλων πνευμονικών διαταραχών.
Ηλεκτροκαρδιογράφημα. Το ηλεκτροκαρδιογράφημα αξιολογεί τον καρδιακό ρυθμό και τα σημάδια καρδιακής νόσου.
Ηχοκαρδιογράφημα. Το ηχοκαρδιογράφημα χρησιμοποιεί υπερήχους για την εξέταση της δομής και της λειτουργίας της καρδιάς.
Δοκιμασία άσκησης. Η δοκιμασία άσκησης βοηθά στον προσδιορισμό του τρόπου με τον οποίο η καρδιά, οι πνεύμονες και οι μύες ανταποκρίνονται στη σωματική δραστηριότητα.