Η ακούσια αύξηση βάρους είναι η αύξηση του σωματικού βάρους χωρίς αύξηση της πρόσληψης τροφής ή μείωση της φυσικής δραστηριότητας. Η δυσκολία απώλειας βάρους, από την άλλη πλευρά, είναι η δυσκολία στη μείωση του σωματικού βάρους παρά τις προσπάθειες να γίνει αυτό. Αυτές οι καταστάσεις ανησυχούν πολλούς ανθρώπους, γιατί τις βλέπουν ως εκδήλωση ασθένειας. Σε αυτό το άρθρο, θα μάθετε για τις αιτίες της ακούσιας αύξησης βάρους και της δυσκολίας απώλειας βάρους και πώς να αντιμετωπίσετε αυτήν την πάθηση.
Αιτίες ακούσιας αύξησης βάρους και δυσκολίας απώλειας βάρους
Μία από τις ακόλουθες ασθένειες ή καταστάσεις μπορεί να προκαλέσει ακούσια αύξηση βάρους και δυσκολία στην απώλεια βάρους.
1. Υποθυρεοειδισμός
Ο υποθυρεοειδισμός ή ο υπολειτουργικός θυρεοειδής είναι μια κατάσταση όπου ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει αρκετές θυρεοειδικές ορμόνες. Αυτές οι ορμόνες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολικού ρυθμού – της ταχύτητας με την οποία το σώμα καίει θερμίδες.
Στον υποθυρεοειδισμό, τα χαμηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών επιβραδύνουν τον μεταβολικό ρυθμό, προκαλώντας αύξηση βάρους και δυσκολεύοντας την απώλεια βάρους. Επιπλέον, οι ορμόνες του θυρεοειδούς παίζουν επίσης ρόλο στο μεταβολισμό των λιπιδίων και της γλυκόζης, στην πέψη και στη λειτουργία των μυών. Επομένως, όταν τα επίπεδα θυρεοειδικών ορμονών είναι χαμηλά, όλες αυτές οι λειτουργίες μπορούν να επιβραδυνθούν.
Για τη διάγνωση του υποθυρεοειδισμού, οι γιατροί συνήθως ζητούν μια εξέταση αίματος για τη μέτρηση των επιπέδων της Θυρεοειδοτρόπου Ορμόνης (TSH) και των επιπέδων των θυρεοειδικών ορμονών θυροξίνη (Τ4) και τριιωδοθυρονίνης (Τ3). Τα υψηλά επίπεδα TSH συνήθως υποδηλώνουν υποθυρεοειδισμό.
Για τη θεραπεία του υποθυρεοειδισμού, οι γιατροί συνήθως συνιστούν καθημερινή χρήση της συνθετικής θυρεοειδικής ορμόνης λεβοθυροξίνη. Αυτή η συνθετική ορμόνη του θυρεοειδούς θα αποκαταστήσει τα επαρκή επίπεδα ορμονών και συνήθως θα αναστρέψει τα συμπτώματα του υποθυρεοειδισμού με την πάροδο του χρόνου.
2. Αντίσταση στην ινσουλίνη και διαβήτης τύπου 2
Η αντίσταση στην ινσουλίνη είναι μια κατάσταση κατά την οποία τα κύτταρα του σώματος γίνονται ανθεκτικά στην ορμόνη ινσουλίνη. Η ινσουλίνη επιτρέπει στα κύτταρα να προσλαμβάνουν γλυκόζη – την κύρια πηγή ενέργειας του σώματος. Όταν τα κύτταρα είναι ανθεκτικά στην ινσουλίνη, η γλυκόζη δεν απορροφάται αποτελεσματικά και παραμένει στην κυκλοφορία του αίματος, προκαλώντας υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα.
Ως αντισταθμιστικός μηχανισμός, το πάγκρεας παράγει περισσότερη ινσουλίνη, οδηγώντας σε υψηλά επίπεδα ινσουλίνης ή υπερινσουλιναιμία. Τα υψηλά επίπεδα ινσουλίνης μπορούν να διεγείρουν το σώμα να αποθηκεύει λίπος, ειδικά στην περιοχή της κοιλιάς, με αποτέλεσμα την αύξηση του σωματικού βάρους.
Ο διαβήτης τύπου 2 αναπτύσσεται συχνά σε άτομα με αντίσταση στην ινσουλίνη, εάν το πάγκρεας δεν μπορεί να ανταποκριθεί στην αυξημένη ζήτηση για ινσουλίνη και αποτυγχάνει να διατηρήσει τα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα.
Η διάγνωση της αντίστασης στην ινσουλίνη μπορεί να είναι δύσκολη, επειδή αυτή η κατάσταση δεν προκαλεί αρχικά εμφανή συμπτώματα. Οι γιατροί συχνά διαγιγνώσκουν την αντίσταση στην ινσουλίνη ελέγχοντας για γνωστούς παράγοντες κινδύνου όπως η παχυσαρκία, η σωματική αδράνεια, η υψηλή αρτηριακή πίεση και τα μη φυσιολογικά επίπεδα χοληστερόλης. Για τον διαβήτη τύπου 2, η διάγνωση περιλαμβάνει συνήθως εξετάσεις αίματος για τη μέτρηση των επιπέδων γλυκόζης νηστείας, των επιπέδων HbA1c και δοκιμών ανοχής γλυκόζης από το στόμα.
Η θεραπεία της αντίστασης στην ινσουλίνη και του διαβήτη τύπου 2 περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, όπως υιοθέτηση πιο υγιεινής διατροφής, τακτική άσκηση, απώλεια βάρους και φαρμακευτική αγωγή (όπως η μετφορμίνη) για τη μείωση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.
3. Σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών είναι μια ορμονική διαταραχή κοινή μεταξύ των γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας. Οι γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών συνήθως έχουν σπάνια ή παρατεταμένη έμμηνο ρύση και υψηλότερα από τα φυσιολογικά επίπεδα ανδρικών ορμονών (ανδρογόνων). Οι ωοθήκες μπορεί να αναπτύξουν πολλές μικρές συλλογές υγρών (θυλάκια) και να μην απελευθερώνουν τακτικά ωάρια.
Το σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο το σώμα των γυναικών επεξεργάζεται την ινσουλίνη, οδηγώντας σε αντίσταση στην ινσουλίνη και προκαλώντας αύξηση βάρους. Αυτή η κατάσταση μπορεί επίσης να οδηγήσει σε άλλα προβλήματα υγείας όπως ο διαβήτης τύπου 2, η υψηλή χοληστερόλη και οι καρδιακές παθήσεις.
Η διάγνωση του συνδρόμου πολυκυστικών ωοθηκών πραγματοποιείται με ανασκόπηση του ιατρικού ιστορικού, φυσική εξέταση, εξετάσεις αίματος για τη μέτρηση των επιπέδων ορμονών και υπερηχογράφημα για έλεγχο της παρουσίας πολυκυστικών ωοθηκών.
Η θεραπεία περιλαμβάνει αλλαγές στον τρόπο ζωής, απώλεια βάρους και φαρμακευτική αγωγή. Τα φάρμακα περιλαμβάνουν ορμονικά αντισυλληπτικά χάπια για τη ρύθμιση της εμμήνου ρύσεως και μετφορμίνη για τη διαχείριση της αντίστασης στην ινσουλίνη.
4. Κατάθλιψη
Η κατάθλιψη είναι μια διαταραχή της διάθεσης που προκαλεί επίμονα συναισθήματα θλίψης και απώλεια ενδιαφέροντος. Η κατάθλιψη επηρεάζει το πώς ένα άτομο αισθάνεται, σκέφτεται και συμπεριφέρεται και μπορεί να οδηγήσει σε μια ποικιλία σωματικών και συναισθηματικών προβλημάτων.
Η κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση βάρους ή δυσκολία στην απώλεια βάρους με διάφορους τρόπους. Πρώτον, η κατάθλιψη μπορεί να οδηγήσει σε μειωμένη σωματική δραστηριότητα και σε αυξημένη πρόσληψη τροφών με υψηλή περιεκτικότητα σε θερμίδες και άνεση. Δεύτερον, ορισμένα αντικαταθλιπτικά που χρησιμοποιούνται για τη θεραπεία της κατάθλιψης μπορεί να οδηγήσουν σε αύξηση βάρους.
Η διάγνωση της κατάθλιψης περιλαμβάνει φυσική εξέταση, εργαστηριακές εξετάσεις και ψυχολογική αξιολόγηση.
Η θεραπεία για την κατάθλιψη είναι συχνά ένας συνδυασμός φαρμάκων (όπως εκλεκτικοί αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης ή αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης και νορεπινεφρίνης) και ψυχοθεραπείας.
5. Σύνδρομο Cushing
Το σύνδρομο Cushing είναι μια ορμονική διαταραχή που προκαλείται από παρατεταμένη έκθεση των ιστών του σώματος σε υψηλά επίπεδα της ορμόνης κορτιζόλης. Οι συνήθεις αιτίες του συνδρόμου Cushing περιλαμβάνουν τη μακροχρόνια χρήση κορτικοστεροειδών φαρμάκων και όγκους που παράγουν κορτιζόλη.
Τα υψηλά επίπεδα κορτιζόλης στο σύνδρομο Cushing μπορούν να προάγουν την αύξηση βάρους, ειδικά στο πρόσωπο, στο άνω μέρος της πλάτης μεταξύ των ώμων και στην κοιλιά, ενώ τα χέρια και τα πόδια παραμένουν λεπτά.
Η διάγνωση του συνδρόμου Cushing πραγματοποιείται με ανασκόπηση του ιατρικού ιστορικού, φυσική εξέταση και εργαστηριακές εξετάσεις για τη μέτρηση των επιπέδων κορτιζόλης στα ούρα, το σάλιο και το αίμα. Μερικές φορές, απεικονιστικές εξετάσεις όπως η αξονική τομογραφία ή η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιούνται για τον εντοπισμό τυχόν όγκων.
Η θεραπεία εξαρτάται από την αιτία, αλλά μπορεί να περιλαμβάνει μείωση της δόσης κορτικοστεροειδών φαρμάκων, χειρουργική επέμβαση για την αφαίρεση όγκων, ακτινοθεραπεία ή φάρμακα για τον έλεγχο της παραγωγής κορτιζόλης.
Εάν ανησυχείτε για ακούσια αύξηση βάρους και δυσκολία στην απώλεια βάρους, είναι σημαντικό να επισκεφτείτε έναν γιατρό για να αποκλείσετε τυχόν υποκείμενες ιατρικές παθήσεις. Μόλις εντοπιστούν οι υποκείμενες αιτίες, μπορείτε να συνεργαστείτε με το γιατρό σας ή έναν διαιτολόγο για να αναπτύξετε ένα σχέδιο απώλειας βάρους που είναι κατάλληλο για εσάς.
Discussion about this post