Παρενέργειες του λοραζεπάμη και πώς να τις μειώσετε

Το λοραζεπάμη είναι ένα φάρμακο βενζοδιαζεπίνης που συνταγογραφούν οι γιατροί για τη μείωση του άγχους, τον έλεγχο της οξείας διέγερσης, τη θεραπεία της αϋπνίας που σχετίζεται με το άγχος, τη διακοπή των επιληπτικών κρίσεων και τη διαχείριση των συμπτωμάτων απόσυρσης από το αλκοόλ. Μπορεί επίσης να σας χορηγηθεί αυτό το φάρμακο πριν από μια ιατρική ή οδοντιατρική επέμβαση για τη μείωση του άγχους και την πρόκληση καταστολής.

Το φάρμακο λοραζεπάμη πωλείται επίσης με τις εμπορικές ονομασίες Temesta, Tavor ή Ativan.

Το φάρμακο λοραζεπάμη δρα γρήγορα. Όταν παίρνετε το φάρμακο λοραζεπάμη από το στόμα, συνήθως αισθάνεστε πιο ήρεμοι μέσα σε 20 έως 60 λεπτά. Όταν ένας γιατρός χορηγεί το φάρμακο λοραζεπάμη με ένεση για τη θεραπεία επιληπτικών κρίσεων ή σοβαρής διέγερσης, η ηρεμιστική δράση εμφανίζεται μέσα σε 1-3 λεπτά. Κλινικές μελέτες δείχνουν ότι το lorazepam μειώνει σημαντικά τα συμπτώματα άγχους και η αντισπασμωδική του δράση μπορεί να σταματήσει τις συνεχιζόμενες επιληπτικές κρίσεις σε μεγάλο ποσοστό ασθενών εντός των πρώτων 10 λεπτών.

Πώς δρα το lorazepam στον εγκέφαλό μας;

Η λοραζεπάμη ενισχύει τη δραστηριότητα του γ-αμινοβουτυρικού οξέος, που είναι ο κύριος ανασταλτικός νευροδιαβιβαστής στο κεντρικό νευρικό μας σύστημα. Το γ-αμινοβουτυρικό οξύ συνδέεται με τον υποδοχέα γ-αμινοβουτυρικού οξέος τύπου Α στα νευρικά κύτταρα. Αυτός ο υποδοχέας ελέγχει ένα κανάλι ιόντων χλωρίου.

Η λοραζεπάμη συνδέεται με μια συγκεκριμένη θέση στο σύμπλεγμα υποδοχέων γ-αμινοβουτυρικού οξέος τύπου Α. Αυτή η σύνδεση αυξάνει τη συχνότητα ανοίγματος του διαύλου χλωριούχου ιόντος όταν το γ-αμινοβουτυρικό οξύ συνδέεται με τον υποδοχέα. Περισσότερα χλωριούχα ιόντα εισέρχονται στο νευρικό κύτταρο. Αυτή η εισροή χλωριούχων ιόντων κάνει τη μεμβράνη του νευρικού κυττάρου πιο αρνητικά φορτισμένη. Αυτή η ηλεκτρική αλλαγή μειώνει την ικανότητα του νευρώνα να στέλνει ηλεκτρικό σήμα.

Αυτή η δράση μειώνει την υπερβολική νευρωνική δραστηριότητα σε περιοχές του εγκεφάλου που ρυθμίζουν το άγχος, τον ύπνο, τον μυϊκό τόνο και την επιληπτική δραστηριότητα. Αυτή η καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος είναι η αιτία τόσο των θεραπευτικών αποτελεσμάτων όσο και των παρενεργειών.

Παρενέργειες του φαρμάκου λοραζεπάμη

Οι συχνές παρενέργειες της λοραζεπάμης είναι:

• Υπνηλία
• Κόπωση
• Ζάλη
• Αδυναμία
• Αστάθεια ή προβλήματα συντονισμού
• Σύγχυση
• Προβλήματα μνήμης
• Θολή όραση
• Ναυτία
• Δυσκοιλιότητα.

Σπάνιες ανεπιθύμητες ενέργειες της λοραζεπάμης είναι:

• Παράδοξη διέγερση ή ευερεθιστότητα
• Κατάθλιψη ή επιδείνωση της διάθεσης
• Αναπνευστική καταστολή
• Χαμηλή αρτηριακή πίεση
• Εξάρτηση από φάρμακα και συμπτώματα στέρησης φαρμάκων.

Στη συνέχεια, θα εξηγήσουμε τις κύριες παρενέργειες και θα σας καθοδηγήσουμε σχετικά με τον τρόπο αποφυγής ή μείωσής τους.

1. Υπνηλία

Το λοραζεπάμη ενισχύει τη δραστηριότητα του γ-αμινοβουτυρικού οξέος στον εγκεφαλικό φλοιό και στο δικτυωτό ενεργοποιητικό σύστημα. Αυτό το δίκτυο του εγκεφάλου διατηρεί την εγρήγορση. Όταν το λοραζεπάμη καταστέλλει αυτό το δίκτυο, νιώθετε υπνηλία.

Τα δεδομένα κλινικών δοκιμών δείχνουν ότι υπνηλία εμφανίζεται σε περίπου 22% των ατόμων που λαμβάνουν φάρμακα λοραζεπάμης για τη θεραπεία του άγχους. Ο κίνδυνος αυξάνεται με υψηλότερες δόσεις και σε ηλικιωμένους ενήλικες.

Πώς να μειώσετε αυτήν την παρενέργεια:

• Λάβετε τη χαμηλότερη αποτελεσματική δόση.
• Αποφύγετε το αλκοόλ και άλλα ηρεμιστικά φάρμακα.
• Μην οδηγείτε ή χειρίζεστε βαριά μηχανήματα όταν αρχίζετε να παίρνετε φάρμακα λοραζεπάμης ή όταν ο γιατρός σας αυξάνει τη δόση.
• Ρωτήστε τον γιατρό σας για προσαρμογή της δόσης εάν η υπερβολική υπνηλία επηρεάζει την καθημερινή σας ζωή.

2. Ζάλη και αστάθεια

Το λοραζεπάμη καταστέλλει τη λειτουργία της παρεγκεφαλίδας και του αιθουσαίου συστήματος. Η παρεγκεφαλίδα συντονίζει την κίνηση και την ισορροπία. Αυτή η καταστολή του κεντρικού νευρικού συστήματος μειώνει τον μυϊκό τόνο και επιβραδύνει τα αντανακλαστικά. Μπορεί να αισθανθείτε ζάλη ή αστάθεια.

Ζάλη εμφανίζεται σε περίπου 8% των ατόμων που λαμβάνουν φάρμακα λοραζεπάμης. Τα προβλήματα συντονισμού και αστάθειας είναι πιο συχνά σε ηλικιωμένους ενήλικες και μπορεί να συμβάλουν σε πτώσεις.

Πώς να μειώσετε αυτήν την παρενέργεια:

• Σηκωθείτε αργά από καθιστή ή ξαπλωμένη θέση.
• Χρησιμοποιήστε στηρίγματα, όπως χειρολισθήρες, εάν αισθάνεστε αστάθεια.
• Ο γιατρός σας μπορεί να μειώσει τη δόση, ειδικά εάν είστε άνω των 65 ετών.

3. Προβλήματα μνήμης

Η λοραζεπάμη παρεμβαίνει στη λειτουργία του ιππόκαμπου. Ο ιππόκαμπος σχηματίζει νέες μνήμες. Η ενίσχυση του γ-αμινοβουτυρικού οξέος καταστέλλει τη νευρωνική δραστηριότητα σε αυτή την περιοχή. Αυτή η καταστολή οδηγεί σε αντερόγκραδη αμνησία, που σημαίνει δυσκολία στη δημιουργία νέων αναμνήσεων μετά τη λήψη του φαρμάκου.

Βλάβη της βραχυπρόθεσμης μνήμης εμφανίζεται σε περίπου 8% των ατόμων που λαμβάνουν φάρμακα λοραζεπάμης σε συνήθεις δόσεις. Ο κίνδυνος αυξάνεται με υψηλότερες δόσεις και ενδοφλέβια χορήγηση.

Πώς να μειώσετε αυτήν την παρενέργεια:

• Λάβετε τη μικρότερη αποτελεσματική δόση.
• Αποφύγετε τη λήψη φαρμάκων λοραζεπάμης πριν από δραστηριότητες που απαιτούν πλήρη λειτουργία της μνήμης.
• Συζητήστε τις επιλογές μη βενζοδιαζεπινών με τον γιατρό σας εάν τα προβλήματα μνήμης επιμένουν.

4. Σύγχυση και επιβράδυνση των γνωστικών λειτουργιών

Η λοραζεπάμη μειώνει τη συχνότητα με την οποία οι νευρώνες στον εγκεφαλικό φλοιό στέλνουν ηλεκτρικά σήματα σε άλλα νευρικά κύτταρα. Αυτή η καταστολή του φλοιού επιβραδύνει την επεξεργασία των πληροφοριών και επηρεάζει αρνητικά την προσοχή. Οι ηλικιωμένοι είναι ιδιαίτερα ευαίσθητοι, καθώς οι αλλαγές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με την ηλικία μειώνουν τις γνωστικές ικανότητες.

Η σύγχυση εμφανίζεται σε περίπου 4% των ενηλίκων, αλλά το ποσοστό αυξάνεται σημαντικά στους ηλικιωμένους (έως και 10%).

Πώς να μειώσετε αυτήν την παρενέργεια:

• Χρησιμοποιήστε χαμηλότερες αρχικές δόσεις εάν είστε ηλικιωμένος.
• Αποφύγετε τη συνδυαστική χρήση με άλλα φάρμακα που καταστέλλουν το κεντρικό νευρικό σύστημα.
• Αναφέρετε αμέσως κάθε νέα περίπτωση σύγχυσης, ειδικά εάν είστε ηλικιωμένος.

5. Αναπνευστική καταστολή

Η λοραζεπάμη καταστέλλει τα αναπνευστικά κέντρα του εγκεφαλικού στελέχους. Η ενίσχυση του γ-αμινοβουτυρικού οξέος μειώνει την ώθηση για αναπνοή. Αυτή η καταστολή γίνεται επικίνδυνη όταν συνδυάζετε λοραζεπάμη με οπιοειδή φάρμακα ή αλκοόλ.

Σε συνήθεις από του στόματος δόσεις σε υγιείς ενήλικες, η σοβαρή αναπνευστική καταστολή είναι σπάνια. Ο κίνδυνος αυξάνεται σημαντικά σε άτομα με χρόνια πνευμονική νόσο, άπνοια ύπνου ή όταν η λοραζεπάμη συνδυάζεται με οπιοειδές φάρμακο. Μελέτες δείχνουν ότι η συνδυασμένη χρήση βενζοδιαζεπινών και οπιοειδών αυξάνει τον κίνδυνο θανατηφόρας υπερδοσολογίας κατά πολλές φορές σε σύγκριση με τη χρήση μόνο οπιοειδών.

Πώς να αποφύγετε αυτήν την παρενέργεια:

• Μην συνδυάζετε το λοραζεπάμη με οπιοειδή φάρμακα ή αλκοόλ, εκτός εάν σας παρακολουθεί στενά ένας γιατρός.
• Ενημερώστε το γιατρό σας εάν πάσχετε από άσθμα, χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια ή άπνοια ύπνου.
• Ζητήστε επείγουσα ιατρική βοήθεια εάν παρατηρήσετε αργή αναπνοή ή υπερβολική υπνηλία.

6. Εξάρτηση από φάρμακα και συμπτώματα στέρησης φαρμάκων

Ο εγκέφαλός σας προσαρμόζεται στη μακροχρόνια ενίσχυση του γ-αμινοβουτυρικού οξέος. Ο εγκέφαλος μειώνει την ευαισθησία των υποδοχέων και αυξάνει τη δραστηριότητα των διεγερτικών νευροδιαβιβαστών. Όταν σταματήσετε ξαφνικά τη χρήση του λοραζεπάμη, αυτή η ανισορροπία προκαλεί συμπτώματα στέρησης φαρμάκων, όπως άγχος, αϋπνία, τρόμο και, σε σοβαρές περιπτώσεις, επιληπτικές κρίσεις.

Η σωματική εξάρτηση μπορεί να αναπτυχθεί μετά από αρκετές εβδομάδες συνεχούς χρήσης. Ο κίνδυνος αυξάνεται με υψηλότερες δόσεις και μεγαλύτερη διάρκεια. Συμπτώματα στέρησης φαρμάκου εμφανίζονται σε πολλούς μακροχρόνιους χρήστες που σταματούν να χρησιμοποιούν το φάρμακο απότομα.

Πώς να μειώσετε αυτήν την παρενέργεια:

• Χρησιμοποιήστε το λοραζεπάμη για το συντομότερο δυνατό χρονικό διάστημα.
• Μην σταματήσετε να παίρνετε το φάρμακο απότομα. Ο γιατρός σας πρέπει να μειώσει τη δόση σταδιακά σε διάστημα αρκετών εβδομάδων.
• Εξετάστε τη χρήση φαρμάκων που δεν ανήκουν στην κατηγορία των βενζοδιαζεπινών για τη θεραπεία του χρόνιου άγχους.

Ποιοι δεν πρέπει να χρησιμοποιούν λοραζεπάμη;

Πρέπει να αποφεύγετε τη χρήση λοραζεπάμης εάν:

• Έχετε μυασθένεια gravis, επειδή η μυϊκή χαλάρωση μπορεί να επιδεινώσει τη μυϊκή αδυναμία.
• Έχετε σοβαρή αναπνευστική ανεπάρκεια ή άπνοια ύπνου, επειδή μπορεί να εμφανιστεί αναπνευστική καταστολή.
• Έχετε οξύ γλαύκωμα κλειστής γωνίας.
• Έχετε ιστορικό διαταραχής χρήσης εθιστικών ουσιών, επειδή αυξάνεται ο κίνδυνος εξάρτησης από φάρμακα.
• Είστε έγκυος, ειδικά τους πρώτους τρεις μήνες, επειδή το λοραζεπάμη αυξάνει τον κίνδυνο γενετικών ανωμαλιών και προκαλεί συμπτώματα στέρησης φαρμάκων στο νεογέννητο μωρό.

Εναλλακτικά φάρμακα

Για το χρόνιο άγχος, τα φάρμακα εκλεκτικών αναστολέων επαναπρόσληψης σεροτονίνης, όπως η σερτραλίνη ή η εσιταλοπράμη, σας βοηθούν να ελέγχετε το άγχος μακροπρόθεσμα χωρίς τον κίνδυνο εξάρτησης από φάρμακα.

Για την αϋπνία, τα μη βενζοδιαζεπινικά υπνωτικά φάρμακα ή η γνωστική συμπεριφορική θεραπεία για την αϋπνία αντιμετωπίζουν τα προβλήματα ύπνου με χαμηλότερο κίνδυνο εξάρτησης.

Για τις επιληπτικές διαταραχές, τα αντιεπιληπτικά φάρμακα, όπως η λεβετιρακετάμη, παρέχουν διατήρηση του ελέγχου των επιληπτικών κρίσεων, ενώ η λοραζεπάμη είναι κυρίως χρήσιμη για τον τερματισμό των οξέων επιληπτικών κρίσεων.

Για άτομα με διαταραχή χρήσης εθιστικών ουσιών, η βουσπιρόνη αντιμετωπίζει το γενικευμένο άγχος χωρίς να προκαλεί κατασταλτικά αποτελέσματα και εξάρτηση από φάρμακα.