Αυτοάνοση ηπατίτιδα: συμπτώματα, διάγνωση και θεραπεία

ΣΦΑΙΡΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ

Η αυτοάνοση ηπατίτιδα είναι ηπατική φλεγμονή που εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος επιτίθεται στα ηπατικά κύτταρα. Η ακριβής αιτία της αυτοάνοσης ηπατίτιδας είναι ασαφής, αλλά γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες φαίνεται να αλληλεπιδρούν με την πάροδο του χρόνου στην πυροδότηση αυτής της νόσου.

Η μη θεραπευμένη αυτοάνοση ηπατίτιδα μπορεί να οδηγήσει σε ουλές του ήπατος (κίρρωση) και τελικά σε ηπατική ανεπάρκεια. Ωστόσο, όταν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, η αυτοάνοση ηπατίτιδα μπορεί συχνά να ελεγχθεί με φάρμακα που καταστέλλουν το ανοσοποιητικό σύστημα.

Η μεταμόσχευση ήπατος μπορεί να είναι μια επιλογή όταν η αυτοάνοση ηπατίτιδα δεν ανταποκρίνεται σε φαρμακευτικές θεραπείες ή σε περιπτώσεις προχωρημένης ηπατικής νόσου.

Συμπτώματα αυτοάνοσης ηπατίτιδας

Τα σημεία και τα συμπτώματα της αυτοάνοσης ηπατίτιδας διαφέρουν από άτομο σε άτομο και μπορεί να εμφανιστούν ξαφνικά. Μερικοί άνθρωποι έχουν λίγα προβλήματα στα αρχικά στάδια αυτής της νόσου, ενώ άλλοι εμφανίζουν σημεία και συμπτώματα που μπορεί να περιλαμβάνουν:

• Κούραση
• Κοιλιακή δυσφορία
• Κιτρίνισμα του δέρματος και του λευκού των ματιών
• Ένα διευρυμένο συκώτι
• Μη φυσιολογικά αιμοφόρα αγγεία στο δέρμα (αγγειώματα αράχνης)
• Δερματικά εξανθήματα
• Πόνοι αρθρώσεων
• Απώλεια εμμήνου ρύσεως

Πότε πρέπει να επισκεφτείτε γιατρό;

Εάν έχετε σημάδια ή συμπτώματα που σας ανησυχούν, πηγαίνετε να δείτε έναν γιατρό.

Αιτίες αυτοάνοσης ηπατίτιδας

Η αυτοάνοση ηπατίτιδα εμφανίζεται όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος, το οποίο συνήθως επιτίθεται σε ιούς, βακτήρια και άλλα παθογόνα, στοχεύει το ήπαρ. Αυτή η επίθεση στο ήπαρ μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια φλεγμονή και σοβαρή βλάβη στα ηπατικά κύτταρα. Ο λόγος για τον οποίο το σώμα επιτίθεται στον εαυτό του είναι ασαφές, αλλά οι ερευνητές πιστεύουν ότι η αυτοάνοση ηπατίτιδα μπορεί να προκληθεί από την αλληλεπίδραση γονιδίων που ελέγχουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος και την έκθεση σε συγκεκριμένους ιούς ή φάρμακα.

Τύποι αυτοάνοσης ηπατίτιδας

Οι γιατροί έχουν εντοπίσει δύο κύριες μορφές αυτοάνοσης ηπατίτιδας.

• Αυτοάνοση ηπατίτιδα τύπου 1. Αυτός είναι ο πιο κοινός τύπος της νόσου. Αυτός ο τύπος μπορεί να εμφανιστεί σε οποιαδήποτε ηλικία. Περίπου τα μισά άτομα με αυτοάνοση ηπατίτιδα τύπου 1 έχουν άλλες αυτοάνοσες διαταραχές, όπως κοιλιοκάκη, ρευματοειδής αρθρίτιδα ή ελκώδη κολίτιδα.
• Αυτοάνοση ηπατίτιδα τύπου 2. Αν και οι ενήλικες μπορεί να αναπτύξουν αυτοάνοση ηπατίτιδα τύπου 2, είναι πιο συχνή σε παιδιά και νέους. Άλλα αυτοάνοσα νοσήματα μπορεί να συνοδεύουν αυτόν τον τύπο αυτοάνοσης ηπατίτιδας.

Παράγοντες κινδύνου

Παράγοντες που μπορεί να αυξήσουν τον κίνδυνο ανάπτυξης αυτοάνοσης ηπατίτιδας περιλαμβάνουν:

• Όντας γυναίκα. Αν και τόσο οι άνδρες όσο και οι γυναίκες μπορούν να αναπτύξουν αυτοάνοση ηπατίτιδα, αυτή η ασθένεια είναι πιο συχνή στις γυναίκες.
• Ιστορικό ορισμένων λοιμώξεων. Η αυτοάνοση ηπατίτιδα μπορεί να αναπτυχθεί αφού μολυνθείτε από την ιλαρά, τον απλό έρπητα ή τον ιό Epstein-Barr. Αυτή η ασθένεια συνδέεται επίσης με λοίμωξη από ηπατίτιδα Α, Β ή C.
• Κληρονομικότητα. Τα στοιχεία δείχνουν ότι μια προδιάθεση για αυτοάνοση ηπατίτιδα μπορεί να εμφανίζεται σε οικογένειες.
• Έχοντας αυτοάνοσο νόσημα. Άτομα που έχουν ήδη αυτοάνοση νόσο, όπως κοιλιοκάκη, ρευματοειδή αρθρίτιδα ή υπερθυρεοειδισμό (νόσος Graves ή θυρεοειδίτιδα Hashimoto), είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν αυτοάνοση ηπατίτιδα.

Επιπλοκές αυτοάνοσης ηπατίτιδας

Η αυτοάνοση ηπατίτιδα που δεν αντιμετωπίζεται μπορεί να προκαλέσει μόνιμες ουλές στον ηπατικό ιστό (κίρρωση). Οι επιπλοκές της κίρρωσης περιλαμβάνουν:

• Διευρυμένες φλέβες στον οισοφάγο (esophageal varices). Όταν εμποδίζεται η κυκλοφορία μέσω της πυλαίας φλέβας, το αίμα μπορεί να επανέλθει σε άλλα αιμοφόρα αγγεία – κυρίως αιμοφόρα αγγεία στο στομάχι και τον οισοφάγο. Τα αιμοφόρα αγγεία έχουν λεπτό τοίχωμα και επειδή είναι γεμάτα με περισσότερο αίμα από αυτό που προορίζονται να μεταφέρουν, είναι πιθανό να αιμορραγήσουν. Η μαζική αιμορραγία στον οισοφάγο ή στο στομάχι από αυτά τα αιμοφόρα αγγεία είναι μια απειλητική για τη ζωή έκτακτη ανάγκη που απαιτεί άμεση ιατρική φροντίδα.
• Υγρό στην κοιλιά (ασκίτης). Η ηπατική νόσος μπορεί να προκαλέσει τη συσσώρευση μεγάλων ποσοτήτων υγρού στην κοιλιά σας. Ο ασκίτης μπορεί να είναι άβολος και μπορεί να επηρεάσει την αναπνοή και είναι συνήθως σημάδι προχωρημένης κίρρωσης.
• Ηπατική ανεπάρκεια. Αυτή η κατάσταση εμφανίζεται όταν η εκτεταμένη βλάβη στα ηπατικά κύτταρα καθιστά αδύνατη την επαρκή λειτουργία του ήπατος. Σε αυτό το σημείο χρειάζεται μεταμόσχευση ήπατος.
• Καρκίνος στο συκώτι. Τα άτομα με κίρρωση έχουν αυξημένο κίνδυνο καρκίνου του ήπατος.

Διάγνωση αυτοάνοσης ηπατίτιδας

Οι εξετάσεις και οι διαδικασίες που χρησιμοποιούνται για τη διάγνωση της αυτοάνοσης ηπατίτιδας περιλαμβάνουν:

• ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΙΜΑΤΟΣ. Η εξέταση ενός δείγματος του αίματός σας για αντισώματα μπορεί να διακρίνει την αυτοάνοση ηπατίτιδα από την ιογενή ηπατίτιδα και άλλες καταστάσεις με παρόμοια συμπτώματα. Οι εξετάσεις αντισωμάτων βοηθούν επίσης στον εντοπισμό του τύπου της αυτοάνοσης ηπατίτιδας που έχετε.
• Βιοψία ήπατος. Οι γιατροί πραγματοποιούν βιοψία ήπατος για να επιβεβαιώσουν τη διάγνωση και να καθορίσουν το βαθμό και τον τύπο της ηπατικής βλάβης. Κατά τη διάρκεια αυτής της διαδικασίας, συλλέγεται μια μικρή ποσότητα ηπατικού ιστού, χρησιμοποιώντας μια λεπτή βελόνα που περνά στο συκώτι σας μέσω μιας μικρής τομής στο δέρμα σας. Στη συνέχεια, το δείγμα αποστέλλεται σε εργαστήριο για ανάλυση.

Θεραπεία της αυτοάνοσης ηπατίτιδας

Ανεξάρτητα από το είδος της αυτοάνοσης ηπατίτιδας που έχετε, ο στόχος της θεραπείας είναι να επιβραδύνει ή να σταματήσει την επίθεση του ανοσοποιητικού συστήματος στο ήπαρ σας. Η θεραπεία βοηθά στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου. Για να επιτύχετε αυτόν τον στόχο, θα χρειαστείτε φάρμακα που μειώνουν τη δραστηριότητα του ανοσοποιητικού συστήματος. Η αρχική θεραπεία είναι συνήθως η πρεδνιζόνη. Ένα δεύτερο φάρμακο, η αζαθειοπρίνη (Azasan, Imuran), μπορεί να συνιστάται εκτός από την πρεδνιζόνη.

Η πρεδνιζόνη, ειδικά όταν λαμβάνεται μακροχρόνια, μπορεί να προκαλέσει ένα ευρύ φάσμα σοβαρών παρενεργειών, όπως διαβήτη, λέπτυνση οστών (οστεοπόρωση), σπασμένα οστά (οστεονέκρωση), υψηλή αρτηριακή πίεση, καταρράκτη, γλαύκωμα και αύξηση βάρους.

Οι γιατροί συνήθως συνταγογραφούν πρεδνιζόνη σε υψηλή δόση για περίπου τον πρώτο μήνα της θεραπείας. Στη συνέχεια, για να μειώσουν τον κίνδυνο ανεπιθύμητων ενεργειών, μειώνουν σταδιακά τη δόση τους επόμενους αρκετούς μήνες μέχρι να φτάσουν στη χαμηλότερη δυνατή δόση που ελέγχει τη νόσο. Η προσθήκη αζαθειοπρίνης σας βοηθά επίσης να αποφύγετε τις παρενέργειες της πρεδνιζόνης.

Αν και μπορεί να εμφανίσετε ύφεση λίγα χρόνια μετά την έναρξη της θεραπείας, η ασθένεια συχνά επιστρέφει εάν διακοπεί το φάρμακο. Ανάλογα με την κατάστασή σας, μπορεί να χρειαστείτε ισόβια θεραπεία.

Μεταμόσχευση ήπατος

Όταν τα φάρμακα δεν ανακόπτουν την εξέλιξη της νόσου ή αναπτύσσετε μη αναστρέψιμες ουλές (κίρρωση) ή ηπατική ανεπάρκεια, η επιλογή που απομένει είναι η μεταμόσχευση ήπατος.

Κατά τη διάρκεια μιας μεταμόσχευσης ήπατος, το άρρωστο συκώτι σας αφαιρείται και αντικαθίσταται με ένα υγιές ήπαρ από έναν δότη. Οι μεταμοσχεύσεις ήπατος χρησιμοποιούν συχνότερα συκώτια από νεκρούς δότες οργάνων. Σε ορισμένες περιπτώσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθεί μεταμόσχευση ήπατος ζωντανού δότη. Κατά τη διάρκεια μιας μεταμόσχευσης ήπατος από ζωντανό δότη, λαμβάνετε μόνο ένα μέρος ενός υγιούς ήπατος από έναν ζωντανό δότη. Και τα δύο συκώτια αρχίζουν να αναγεννούν νέα κύτταρα σχεδόν αμέσως.